Παράδοση σημαίνει ζωντανή μετάδοση

Η Καινή Διαθήκη χρησιμοποιεί τη γλώσσα της παραλαβής, της φύλαξης και της παράδοσης όσων δίδαξαν οι απόστολοι προφορικά και με επιστολές. Πριν ολοκληρωθεί ο κανόνας της Καινής Διαθήκης, η Εκκλησία ήδη βάπτιζε, τελούσε την Ευχαριστία, καθιστούσε λειτουργούς, κήρυττε τον Χριστό και ερμήνευε τις Γραφές του Ισραήλ.

Η Ορθοδοξία ονομάζει αυτή την αποστολική ζωή Ιερά Παράδοση: όχι σωρό παλιών πληροφοριών, αλλά πιστή μνήμη και ζωή της Εκκλησίας εν Αγίω Πνεύματι. Κέντρο της είναι ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός, που γίνεται δεκτός και ομολογείται στην κοινότητα που Εκείνος συγκρότησε.

Ποια θέση έχει η Γραφή

Η Βίβλος δεν είναι λιγότερο σημαντική στην Ορθοδοξία επειδή ανήκει στην Παράδοση. Είναι ο θεόπνευστος γραπτός λόγος του Θεού, που διακηρύσσεται συνεχώς στη λατρεία και καθοδηγεί τη διδασκαλία. Η Εκκλησία παρέλαβε τα βιβλία της, διατήρησε τα κείμενά τους και αναγνώρισε τον κανόνα μέσα στην αποστολική της ζωή.

Η Παράδοση δεν δίνει άδεια να αντιφάσκουμε στη Γραφή. Προσφέρει την εκκλησιαστική γραμματική μέσα στην οποία η Γραφή ακούγεται ως μία ιστορία με κέντρο τον Χριστό, αντί για αποκομμένους στίχους που ελέγχει κάθε αναγνώστης. Η Γραφή ελέγχει τη διδασκαλία, ενώ η παραδεδομένη πίστη της Εκκλησίας προστατεύει τη Γραφή από την ιδιωτική επανεπινόηση.

Οι κύριοι μάρτυρες της Παράδοσης

Αυτοί οι μάρτυρες δεν λειτουργούν όλοι με τον ίδιο ακριβώς τρόπο ή στο ίδιο επίπεδο. Η Εκκλησία τούς δέχεται ως συνεκτική ζωή, με κέντρο τον Χριστό και το αποστολικό Ευαγγέλιο.

  • Η Βίβλος, διαβασμένη ως θεόπνευστη γραπτή μαρτυρία του σωτηριώδους έργου του Θεού.
  • Το Σύμβολο της Πίστεως Νικαίας–Κωνσταντινουπόλεως και οι δογματικοί όροι των Οικουμενικών Συνόδων.
  • Η Θεία Λειτουργία, τα μυστήρια, οι προσευχές, η υμνογραφία και το ημερολόγιο της Εκκλησίας.
  • Η ευρεία συμφωνία των Πατέρων και οι άγιες ζωές των αγίων.
  • Η κανονική πράξη που οργανώνει την κοινωνία, τη διακονία, την πειθαρχία και την ποιμαντική φροντίδα.

Παράδοση δεν είναι κάθε κληρονομημένο έθιμο

Ένα ενοριακό φαγητό, ένα αγαπημένο ψαλτικό μέλος, μια εθνική γιορτή, η διάταξη των καθισμάτων, ένα έθιμο κάλυψης της κεφαλής ή η γνώμη ενός γέροντα μπορεί να έχουν αξία χωρίς να αποτελούν καθολική Ιερά Παράδοση. Κάποια έθιμα αλλάζουν· ορισμένες πειθαρχικές πρακτικές εφαρμόζονται διαφορετικά· μεμονωμένοι Πατέρες μπορεί να διαφωνούν ή να κάνουν ιστορικά λάθη.

Ρώτησε αν ένας ισχυρισμός είναι δόγμα, κανονικός κανόνας, διαδεδομένη πνευματική συμβουλή, τοπικό έθιμο ή προσωπική κρίση. Όταν ονομάζουμε τα πάντα Παράδοση, δυσκολεύουμε την αναγνώριση της αληθινής Παράδοσης και μπορεί να μετατρέψουμε τον πολιτισμό ή ένα πρόσωπο σε είδωλο.

Πώς παραμένει ζωντανή η Παράδοση

Ζωντανή Παράδοση δεν σημαίνει επινόηση νέας αποκάλυψης. Σημαίνει ότι η ίδια αποστολική πίστη απαντά σε νέες γλώσσες, πολιτισμούς, τεχνολογίες και ποιμαντικά προβλήματα χωρίς να χάνει την ταυτότητά της. Σύνοδοι, επίσκοποι, θεολόγοι, μοναχοί και πιστοί υπηρετούν όλοι αυτή την παραλαβή, χωρίς κανείς να είναι προσωπικά αλάθητος.

Ένας αρχάριος μαθαίνει την Παράδοση με μεγαλύτερη ασφάλεια ακούγοντας τη Γραφή στις ακολουθίες, μελετώντας το Σύμβολο της Πίστεως, συμμετέχοντας στην ενοριακή ζωή και διαβάζοντας αξιόπιστες πηγές με ποιμαντική καθοδήγηση. Στόχος δεν είναι να συγκεντρώσει παραθέματα, αλλά να αποκτήσει το φρόνημα και τη ζωή της Εκκλησίας.

Πηγές και περαιτέρω μελέτη